ĐIỂM MỚI LUẬT XÂY DỰNG 2026: BƯỚC NGOẶT CHUYỂN ĐỔI SỐ VÀ CÔNG TRÌNH XANH

Luật Xây dựng năm 2025 (Luật số 135/2025/QH15) đã chính thức được thông qua và sẽ có hiệu lực từ ngày 01/07/2026. Với sự thay đổi trọng yếu từ tư duy quản lý “Tiền kiểm” sang “Hậu kiểm” dựa trên dữ liệu số, Luật mới đặt ra cả cơ hội lẫn thách thức lớn cho các bên tham gia.

HBG Construction xin tổng hợp những điểm cốt lõi và đưa ra khuyến nghị thực thi cho Chủ đầu tư và các đơn vị tư vấn.

1. Những Đột Phá Cốt Lõi Của Luật Xây Dựng 2025

• Hệ thống “Định danh công trình”: Mỗi dự án sẽ được cấp một mã định danh duy nhất ngay từ bước chuẩn bị đầu tư. Mọi dữ liệu từ quy hoạch, thiết kế đến vận hành sẽ được quản lý tập trung trên Cơ sở dữ liệu quốc gia.

• Cải cách thủ tục thẩm định dự án: Cho phép thực hiện đồng thời thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi với các thủ tục về Môi trường và PCCC. Điều này giúp rút ngắn đáng kể thời gian “chờ” cho doanh nghiệp.

• Phân cấp mạnh mẽ & Hậu kiểm: Cắt giảm thủ tục hành chính tại Trung ương, đẩy mạnh quyền hạn cho địa phương nhưng thắt chặt trách nhiệm giải trình thông qua thanh tra dữ liệu số.

• Luật hóa BIM và Công trình xanh: Ứng dụng Mô hình thông tin công trình (BIM) không còn là lựa chọn mà đã trở thành xu hướng bắt buộc để hưởng các cơ chế ưu đãi về đầu tư và tiết kiệm năng lượng.

• Miễn Giấy phép xây dựng mở rộng: Đối với các dự án đã được thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi tại khu vực có quy hoạch chi tiết 1/500, thủ tục xin phép sẽ được đơn giản hóa tối đa.

2. Khuyến Nghị Chiến Lược Dành Cho Chủ Đầu Tư

• Lựa chọn nhà thầu dựa trên năng lực số: Chủ đầu tư cần ưu tiên các đơn vị tư vấn có khả năng triển khai chuyên sâu về GIS (cho quy hoạch) và BIM (cho thiết kế).

• Quản trị tiến độ giai đoạn chuyển tiếp: Các dự án triển khai quanh mốc 01/07/2026 cần được rà soát kỹ điều khoản hợp đồng tư vấn để đảm bảo hồ sơ đáp ứng đúng quy cách điện tử mới.

• Bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp: Kiểm tra nghiêm ngặt chứng chỉ bảo hiểm của đơn vị thiết kế đối với công trình từ cấp II trở lên để đảm bảo an toàn tài chính và tuân thủ pháp lý.

3. Lưu Ý Cho Đơn Vị Tư Vấn Thiết Kế Và Thẩm Tra

• Tuyệt đối hóa quy cách hồ sơ: Hệ thống ký hiệu bản vẽ phải tuân thủ Thông tư 16/2025/TT-BXD. Sản phẩm bàn giao bắt buộc bao gồm hồ sơ điện tử định dạng chuẩn để phục vụ hậu kiểm.

• Nâng cao tính độc lập trong thẩm tra: Đơn vị thẩm tra phải đảm bảo độc lập hoàn toàn với đơn vị thiết kế về cả pháp lý và tài chính. Đây là yêu cầu bắt buộc để báo cáo thẩm tra có giá trị pháp lý trình thẩm định.

• Trách nhiệm giải trình trọn đời: Với cơ chế hậu kiểm, trách nhiệm của tư vấn thiết kế sẽ xuyên suốt vòng đời công trình. Việc đầu tư vào khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo không chỉ là yêu cầu của Luật mà còn là uy tín sinh tồn của nhà thầu.

HBG CONSTRUCTION – ĐỒNG HÀNH CÙNG THỊNH VƯỢNG Chúng tôi luôn bám sát các mẫu hợp đồng tại Thông tư 02/2023/TT-BXD và các văn bản hướng dẫn mới nhất để bảo vệ quyền lợi tối đa cho khách hàng trong hành lang pháp lý mới.